AI GIEO SỰ THỜ Ơ VÀO GIỚI TRẺ HIỆN NAY?

Trước đây, càng lớn tôi càng thấy mình cảm thấy thất vọng về các thế hệ học sinh sau này, bởi vì các em quá thờ ơ với lịch sử, với thời sự, các vấn đề xã hội, hay thậm chí là những cơ hội phát triển cho bản thân. Nhưng đến bây giờ, tôi đã thấy mình sai.

1. Một thầy giáo cấp 3 tôi quen, khi hỏi về ngày 14/3/1988, đã rất thất vọng khi câu trả lời thầy nhận được là “đấy là ngày Valentine trắng của năm 1988”, chứ học sinh không hề biết gì về cuộc hải chiến Trường Sa năm 1988. Rồi khi tôi phỏng vấn học bổng cho học sinh cấp 3, khi được hỏi về Hiệp định TPP hay Cộng đồng Kinh tế ASEAN, có nhiều em còn chưa bao giờ nghe đến những cái tên này.
Không những thờ ơ với các vấn đề lịch sử và thời sự, các em thụ động với cả những cơ hội phát triển cho bản thân.

Có lần tôi nói chuyện với vài trăm học sinh của trường THPT Chu Văn An (Ninh Thuận) về cơ hội du học Mỹ bằng học bổng toàn phần. Sau khi kể chuyện của bản thân và cố gắng thuyết phục các em rằng luôn có những cơ hội vươn lên cho học sinh ở những tỉnh lẻ như Ninh Thuận, tôi ở lại sau buổi nói chuyện để hướng dẫn cụ thể cho những học sinh thật sự quan tâm. Ngạc nhiên thay, không em nào đã đến hỏi thăm thêm thông tin học bổng cả!

“Chẳng lẽ, không có gì hấp dẫn học sinh thời nay ngoại trừ game online, phim ảnh và thần tượng hay sao?” – tôi đã nghĩ thế.

Các thầy giáo giải thích với tôi rằng các em hiện nay rất ngưỡng mộ những câu chuyện thành công của anh chị đi trước, nhưng không bao giờ nghĩ rằng mình sẽ đạt được những học bổng toàn phần ấy. Do đó, các em chỉ giới hạn mình vào con đường truyền thống: học bình thường, thi đại học, ra trường và cố gắng kiếm một việc làm ổn định.

Lúc bấy giờ, tôi không hài lòng về lời giải thích ấy, vì nói thế chẳng khác gì người lớn đang thừa nhận “Giới trẻ hiện nay đột ngột trở thành những người ý chí kém cỏi, chỉ biết đầu hàng hoàn cảnh mà không biết vươn lên”?

2. Các thế hệ đi trước có một sở thích: đó là so sánh và đánh giá các thế hệ đi sau. Tôi nhận ra rằng khi mình ngồi trên ghế nhà trường, cũng nhiều lần khóa của tôi bị đánh giá là không thành công bằng các lớp đi trước trong các giải thi HSG Olympic quốc gia và quốc tế. Và bây giờ, khi tôi đã gia nhập “hội những người đi trước,” tôi đang lặp lại lỗi lầm tương tự.

Người lớn hay phàn nàn về sự thờ ơ của các em học sinh phổ thông, nhưng đã bao giờ chúng ta tự hỏi “ai gieo sự thờ ơ ấy vào các em học sinh”? Theo tôi, không ai khác, chính những người lớn, những thế hệ đi trước là người đáng trách. Và để sửa chữa tình trạng này, người lớn cần tự nhìn nhận lại một cách nghiêm túc.

Thứ nhất, suy cho cùng, giáo dục là một trò chơi mà người lớn có quyền đặt ra luật.
Trách, là trách chúng ta không đặt sự quan tâm xã hội, khả năng tư duy sáng tạo, hay ý chí vươn lên vào trong hệ giá trị được đề cao của trò chơi này. Những em học sinh chịu khó đọc báo 30 phút mỗi ngày đâu có được cộng điểm khi thi đại học? Nếu kết quả trò chơi không như mong muốn, chúng ta chỉ có thể trách người đặt ra luật chơi, chứ không thể nào trách các em học sinh chơi trò chơi này quá tốt được.

Thứ hai, cách người lớn nhìn về giới trẻ hiện nay, theo tôi, rất tai hại.
Chúng ta thường nghĩ về các em học sinh phổ thông như những người chưa trưởng thành. Mỗi khi phát biểu, dù đúng hay sai, các em thường phải nghe câu “Con thì biết cái gì”. Các bậc phụ huynh thường hốt hoảng và cấm đoán khi thấy con em chơi game online hay thần tượng một diễn viên Hàn Quốc. Bằng cách bỏ qua suy nghĩ và tâm lý của người trẻ, người lớn vô hình dung cấm cản các em trải qua giai đoạn trưởng thành cần thiết.

Thay vì được thử và sai và trưởng thành, học sinh Việt Nam lớn lên trong mọi sự sắp đặt. Thay vì được tin tưởng và được có chính kiến, thì khoảng cách giữa người lớn và người trẻ vị thành niên càng ngày càng bị đào sâu. Khi không bao giờ được tin tưởng như những người chín chắn, các em chắc hẳn sẽ không bao giờ muốn nghĩ về các “vấn đề người lớn,” mà muốn quay về với thế giới ảo hơn, như một sự phòng vệ tâm lý.

Người lớn hay thích bỏ qua suy nghĩ của con em đến thế, rồi trách các em thờ ơ với mọi chuyện.

3. Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức và thay đổi lớn, và hơn bao giờ hết, giới trẻ cần được trang bị kĩ càng cho những thay đổi này.

Sau nhiều năm học ở Mỹ, tôi thấy hệ thống giáo dục của nước này đặt giá trị vào sự hiểu biết xã hội của học sinh. Những vấn đề xã hội hay được bàn đến trong những buổi phỏng vấn để được vào các đại học top, trong những bài luận văn cuối kỳ của trường, hay ngay cả trong bữa ăn tối giữa bạn bè thường ngày. Tôi biết sự so sánh giữa các quốc gia luôn là khập khiễng, nhưng một điều không thể phủ nhận rằng nếu chúng ta muốn các em không thờ ơ với tương lai của các em và đất nước, thì hệ thống giáo dục phải được thiết kế để thưởng cho những ai biết quan tâm.

Những thay đổi của hệ thống giáo dục có thể mất thời gian. Nhưng điều người lớn cũng có thể làm ngay đó là học cách tin tưởng các bạn trẻ hơn. Trách cứ hay bảo bọc quá mức không phải là cách khiến các em quan tâm hơn đến các lịch sử đất nước, vấn đề xã hội hiện tại, hay chính tương lai các em.

Tôi tin rằng, chỉ khi nào các em cảm thấy mình được tin tưởng, được giao trách nhiệm về tương lai của bản thân và đất nước cho mình thì các em mới tự động biết quan tâm và cố gắng hơn. Trước khi chúng ta chịu tin tưởng các thế hệ sau thì xin đừng trách vì sao họ thờ ơ.

Advertisements

2 thoughts on “AI GIEO SỰ THỜ Ơ VÀO GIỚI TRẺ HIỆN NAY?

  1. Thật ra không phải chúng ta không tin vào thế hệ trẻ. Thế hệ trẻ đó là một thế hệ tài năng kế thừa, tuy nhiên có lẽ do hệ thống của chúng ta. Hệ thống chúng ta luôn luôn đặt trên cơ sở cơ cấu và định hướng. Nếu chúng ta không có mối quan hệ cũng như không có hậu phương tốt cả về vật chất và tinh thần, chúng ta không thể làm được điều gì cả
    Tôi cũng có một tinh thần cầu tiến thời tuổi trẻ, tuy nhiên có lẽ do gia đình là một phần, khi trong cái ăn cái mặc còn suy nghĩ thì còn tính chi đến chuyện học hành. Thế nhưng chúng ta cũng không nên quá bi quan, tinh thần đó hãy giữ lại cho bản thân và gia đình, dùng nguồn lạc quan đấy tiếp tục cấy vào thế hệ sau. Thế hệ kế thừa nếu được ấp ủ trong một giấc mơ định hướng đó thế nào cũng thành công. Hi vọng rằng thành công của bạn cũng được ấp ủ và đạt được trên cơ sơ đó. Hi vọng thành công của bạn và chia sẽ sẽ hữu ích cho thế hệ trẻ sau này. Kinh nghiệm và sự giúp đỡ của bạn là một lời khích lệ cho thế hệ trẻ. Suy nghĩ tốt và lạc quan vào cuộc sống đó là những gì thật có trong một cá thể thành công

    Liked by 2 people

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s